Η χονδροπάθεια επιγονατίδας, γνωστή και ως σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου (PFPS – “γόνατο του δρομέα”), είναι μια συχνή αιτία πόνου στο μπροστινό μέρος του γόνατος.

Πρόκειται για ερεθισμό ή φθορά του χόνδρου κάτω από την επιγονατίδα ή για διαταραχή της φυσιολογικής κίνησής της μέσα στην άρθρωση.

Η επιγονατίδα είναι το οστό στο μπροστινό μέρος του γόνατος και κινείται μέσα σε μια ειδική αύλακα του μηριαίου οστού. Όταν αυτή η κίνηση δεν γίνεται ομαλά, δημιουργείται πόνος και φλεγμονή.

Η πάθηση αναπτύσσεται συνήθως σταδιακά και μπορεί να επηρεάσει το ένα ή και τα δύο γόνατα.

Συμπτώματα

Το κύριο σύμπτωμα είναι ο πόνος στο μπροστινό μέρος του γόνατος, γύρω ή πίσω από την επιγονατίδα.

Συχνά συνοδεύεται από:

• Θαμπό, διάχυτο πόνο στο γόνατο
• Πόνο που επιδεινώνεται με:
• ανέβασμα ή κατέβασμα σκάλας
• οκλαδόν ή γονάτισμα
• τρέξιμο ή άλματα
• Πόνο μετά από παρατεταμένη καθιστή θέση (π.χ. «sign κινηματογράφου»)
• Αίσθημα κροταλίσματος ή «τριξίματος» στο γόνατο
• Ήπιο πρήξιμο
• Αίσθημα δυσκαμψίας

Αιτίες

Η χονδροπάθεια επιγονατίδας σχετίζεται κυρίως με διαταραχή της κίνησης της επιγονατίδας και υπερφόρτιση της άρθρωσης.

Οι πιο συχνές αιτίες περιλαμβάνουν:

• Υπερβολική χρήση (τρέξιμο, άλματα, έντονη άσκηση)
• Μυϊκές ανισορροπίες ή αδυναμία (ιδιαίτερα τετρακέφαλου και γλουτιαίων)
• Σφιχτοί μύες (οπίσθιοι μηριαίοι, λαγονοκνημιαία ταινία)
• Κακή τεχνική κίνησης (τρέξιμο, άλμα, squat)
• Κακή ευθυγράμμιση της επιγονατίδας
• Ξαφνική αύξηση έντασης ή συχνότητας άσκησης
• Τραυματισμός στο γόνατο

Παράγοντες κινδύνου:

• Αθλητές (ιδιαίτερα δρομείς)
• Γυναίκες (λόγω διαφορετικής ανατομίας λεκάνης)
• Έφηβοι και νεαροί ενήλικες
• Ακατάλληλα υποδήματα
• Υπερβολικό σωματικό βάρος

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στο ιστορικό.

Ο γιατρός θα:

• αξιολογήσει τον τρόπο κίνησης του γόνατος
• ελέγξει την ευθυγράμμιση και τη σταθερότητα
• αναζητήσει σημεία πόνου γύρω από την επιγονατίδα

Εάν χρειαστεί, μπορεί να ζητηθούν:

• Ακτινογραφία (για αποκλεισμό άλλων παθήσεων)
• Μαγνητική τομογραφία (MRI) για αξιολόγηση του χόνδρου

Διαχείριση και Θεραπεία

Συντηρητική θεραπεία

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση είναι μη χειρουργική:

• Ανάπαυση και μείωση δραστηριότητας
• Παγοθεραπεία για μείωση πόνου και φλεγμονής
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ)
• Φυσικοθεραπεία με στόχο:
• ενδυνάμωση τετρακεφάλου και γλουτιαίων
• βελτίωση ευλυγισίας
• διόρθωση κινητικών προτύπων
• Τροποποίηση δραστηριοτήτων και τεχνικής άσκησης

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική επέμβαση σπάνια απαιτείται και εξετάζεται μόνο όταν:

• τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική θεραπεία
• υπάρχει σημαντική βλάβη χόνδρου ή μηχανική αστάθεια

Πρόγνωση και πρόληψη

Η πρόγνωση είναι συνήθως πολύ καλή με σωστή αντιμετώπιση.

Τα συμπτώματα συχνά βελτιώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες έως μήνες.

Για την πρόληψη:

• Ενδυνάμωση μυών κάτω άκρου
• Σωστή τεχνική σε άσκηση και αθλητισμό
• Σταδιακή αύξηση έντασης προπόνησης
• Κατάλληλα υποδήματα
• Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17914-patellofemoral-pain-syndrome-pfps

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/patellofemoral-pain-syndrome/symptoms-causes/syc-20350792

https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/patellofemoral-pain-syndrome/