Εξάρθρωση επιγονατίδας
Η εξάρθρωση επιγονατίδας είναι ένας τραυματισμός κατά τον οποίο η
επιγονατίδα (το “γόνατο”) μετακινείται έξω από τη φυσιολογική της θέση,
βγαίνοντας από την τροχιλιαρή αύλακα του μηριαίου οστού. Πρόκειται για μια
επώδυνη κατάσταση που επηρεάζει άμεσα τη σταθερότητα και τη λειτουργία του
γόνατος.
Η άρθρωση του γόνατος αποτελείται από το μηριαίο οστό, την κνήμη και την
επιγονατίδα. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η επιγονατίδα κινείται ομαλά μέσα σε
μια αυλάκωση κατά την κάμψη και έκταση του γόνατος. Όταν εξαρθρωθεί, βγαίνει
συνήθως προς τα έξω (πλάγια), προκαλώντας πόνο και αδυναμία κίνησης.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από τη σοβαρότητα της κάκωσης, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν:
- Έντονος πόνος στο γόνατο
- Ορατή μετατόπιση της επιγονατίδας
- Πρήξιμο (οίδημα)
- Αίσθημα «κροτάλισμα» τη στιγμή του τραυματισμού
- Αίσθημα αστάθειας ή «υποχώρησης» του γόνατος
- Δυσκολία ή αδυναμία βάδισης
- Αίσθημα ότι η επιγονατίδα «φεύγει» ή γλιστρά
- Παραμόρφωση της περιοχής του γόνατος
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιγονατίδα μπορεί να επανέλθει μόνη της στη
θέση της (παροδική εξάρθρωση), αλλά τα συμπτώματα πόνου και πρηξίματος
παραμένουν.
Αιτίες
Η εξάρθρωση της επιγονατίδας προκαλείται όταν ασκείται δύναμη που ξεπερνά
τη σταθερότητα της άρθρωσης. Συχνές αιτίες είναι:
- Ξαφνική στροφή του γόνατος με το πόδι σταθερό
- Πτώση ή άμεσο χτύπημα στο γόνατο
- Αθλητικές δραστηριότητες (ιδιαίτερα με άλματα και αλλαγές κατεύθυνσης)
- Κακή προσγείωση μετά από άλμα
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:
- Αστάθεια επιγονατίδας (χαλαροί σύνδεσμοι)
- Ανατομικές ιδιαιτερότητες (π.χ. δυσπλασία τροχιλίας)
- Προηγούμενο εξάρθρημα
- Μυϊκή αδυναμία, ιδιαίτερα στον τετρακέφαλο
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση και στο ιστορικό
τραυματισμού.
Ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει απεικονιστικές εξετάσεις για επιβεβαίωση
και έλεγχο συνοδών βλαβών:
- Ακτινογραφία
- Μαγνητική τομογραφία (MRI)
- Αξονική τομογραφία (CT)
Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον εντοπισμό πιθανών ρήξεων συνδέσμων, βλαβών
χόνδρου ή καταγμάτων.
Διαχείριση και
Θεραπεία
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα του τραυματισμού.
Συντηρητική θεραπεία
Στις περισσότερες περιπτώσεις περιλαμβάνει:
- Ξεκούραση και αποφυγή φόρτισης
- Παγοθεραπεία για μείωση του πρηξίματος
- Αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ)
- Ακινητοποίηση με νάρθηκα
- Χρήση πατερίτσων
Ανάταξη
Ο γιατρός μπορεί να επαναφέρει την επιγονατίδα στη θέση της με ειδικό
χειρισμό (κλειστή ανάταξη).
Φυσικοθεραπεία
Αποτελεί βασικό μέρος της αποκατάστασης και περιλαμβάνει:
- Ενδυνάμωση μυών (ιδιαίτερα τετρακεφάλου)
- Βελτίωση σταθερότητας γόνατος
- Αποκατάσταση εύρους κίνησης
Χειρουργική επέμβαση
Συστήνεται σε περιπτώσεις:
- Επαναλαμβανόμενων εξαρθρώσεων
- Σοβαρής αστάθειας
- Συνοδών τραυματισμών (σύνδεσμοι, χόνδρος)
Πρόγνωση και
αποκατάσταση
Η πρόγνωση είναι γενικά καλή, ειδικά όταν πρόκειται για πρώτο επεισόδιο
χωρίς σοβαρές βλάβες.
- Επιστροφή σε καθημερινές δραστηριότητες: περίπου 6–8 εβδομάδες
- Επιστροφή σε αθλητισμό: 3–4 μήνες
Σε πιο σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες περιπτώσεις, ο χρόνος αποκατάστασης
μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερος.
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21633-patellar-dislocations
https://sportsmedicine.mayoclinic.org/specialtyclinic/patella-instability-clinic/