Πεντερίδης Ιωάννης | Ορθοπαιδικός

Ρήξη στροφικού πετάλου ώμου

Η ρήξη του στροφικού πετάλου είναι ένας από τους συχνότερους λόγους πόνου και αδυναμίας στον ώμο, ιδιαίτερα στους ενήλικες. Μπορεί να δυσκολέψει απλές καθημερινές κινήσεις, όπως το χτένισμα, το ντύσιμο, η ανύψωση αντικειμένων ή η κίνηση του χεριού πίσω από την πλάτη.

Το στροφικό πέταλο αποτελείται από τέσσερις μύες και τους τένοντές τους, οι οποίοι περιβάλλουν την άρθρωση του ώμου. Ο ρόλος του είναι να σταθεροποιεί την κεφαλή του βραχιονίου μέσα στην άρθρωση και να βοηθά στην ανύψωση και περιστροφή του χεριού.

Η ρήξη συμβαίνει όταν ένας ή περισσότεροι τένοντες του στροφικού πετάλου τραυματίζονται ή αποκολλώνται μερικώς ή πλήρως από το οστό. Μπορεί να προκληθεί από έναν ξαφνικό τραυματισμό ή να αναπτυχθεί σταδιακά λόγω φθοράς με την πάροδο του χρόνου.

Τύποι ρήξης

Οι ρήξεις του στροφικού πετάλου διακρίνονται κυρίως σε:

Μερική ρήξη: ο τένοντας έχει υποστεί βλάβη, αλλά δεν έχει αποκολληθεί πλήρως από το οστό.
Πλήρης ρήξη: ο τένοντας έχει αποκολληθεί πλήρως ή υπάρχει πλήρους πάχους ρήξη στον τένοντα.

Οι περισσότερες ρήξεις αφορούν τον τένοντα του υπερακανθίου, χωρίς όμως να αποκλείεται η συμμετοχή και άλλων τενόντων του στροφικού πετάλου.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά μετά από τραυματισμό ή σταδιακά, όταν η ρήξη οφείλεται σε χρόνια φθορά.

Συχνά συμπτώματα είναι:

Πόνος βαθιά στον ώμο
Πόνος που επιδεινώνεται τη νύχτα
Δυσκολία στον ύπνο πάνω στον πάσχοντα ώμο
Αδυναμία κατά την ανύψωση ή περιστροφή του χεριού
Πόνος όταν το χέρι σηκώνεται πάνω από το κεφάλι
Δυσκολία σε κινήσεις όπως το χτένισμα ή το ντύσιμο
Κριγμός, κλικ ή αίσθημα τριξίματος κατά την κίνηση
Μειωμένο εύρος κίνησης

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια ρήξη μπορεί να μην προκαλεί έντονο πόνο, αλλά να εμφανίζεται κυρίως με αδυναμία ή δυσκολία στη χρήση του χεριού.

Αίτια

Υπάρχουν δύο βασικοί μηχανισμοί που οδηγούν σε ρήξη του στροφικού πετάλου.

Οξεία ρήξη

Μπορεί να συμβεί μετά από:

Πτώση πάνω στο τεντωμένο χέρι
Απότομη ανύψωση βάρους
Εξάρθρημα ώμου
Άμεσο τραυματισμό στον ώμο

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο πόνος εμφανίζεται ξαφνικά και μπορεί να συνοδεύεται από άμεση αδυναμία στο χέρι.

Εκφυλιστική ρήξη

Είναι η πιο συχνή μορφή και αναπτύσσεται σταδιακά. Ο τένοντας φθείρεται με τον χρόνο λόγω ηλικίας, επαναλαμβανόμενης χρήσης ή μειωμένης αιμάτωσης.

Παράγοντες που συμβάλλουν είναι:

Ηλικία άνω των 40–50 ετών
Επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το ύψος του ώμου
Εργασίες όπως βάψιμο, ξυλουργικές εργασίες ή μηχανική εργασία
Αθλήματα όπως τένις, μπέιζμπολ, κωπηλασία ή άρση βαρών
Οστικές άκανθες ή πρόσκρουση στον ώμο
Κάπνισμα
Κακή στάση σώματος

Διάγνωση

Η διάγνωση ξεκινά με κλινική εξέταση. Ο γιατρός ελέγχει:

Το σημείο του πόνου
Το εύρος κίνησης του ώμου
Τη μυϊκή δύναμη
Την ικανότητα ανύψωσης και περιστροφής του χεριού
Την ύπαρξη άλλων παθήσεων, όπως αρθρίτιδα ή αυχενική ριζοπάθεια

Για επιβεβαίωση μπορεί να ζητηθούν:

Ακτινογραφία, για έλεγχο οστικών αλλοιώσεων, αρθρίτιδας ή οστικών άκανθων
Υπερηχογράφημα, για έλεγχο των τενόντων κατά την κίνηση
Μαγνητική τομογραφία, για ακριβή εκτίμηση του μεγέθους, της θέσης και της βαρύτητας της ρήξης (Mayo Clinic)

Διαχείριση και Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας, το είδος της ρήξης, τη διάρκεια των συμπτωμάτων και τη λειτουργικότητα του ώμου.

Στόχος είναι η μείωση του πόνου και η αποκατάσταση της κίνησης και της δύναμης.

Συντηρητική θεραπεία

Σε αρκετές περιπτώσεις, ειδικά σε μερικές ή εκφυλιστικές ρήξεις, η αρχική αντιμετώπιση είναι συντηρητική.

Μπορεί να περιλαμβάνει:

Ανάπαυση και αποφυγή κινήσεων που επιδεινώνουν τον πόνο
Τροποποίηση δραστηριοτήτων
Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
Φυσικοθεραπεία
Ασκήσεις διατάσεων και ενδυνάμωσης
Ενέσεις κορτικοστεροειδών σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Η φυσικοθεραπεία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς βοηθά στην αποκατάσταση της κινητικότητας, στη βελτίωση της δύναμης και στη σταθεροποίηση του ώμου. Για αρκετούς ασθενείς, η συντηρητική αγωγή μπορεί να μειώσει σημαντικά τον πόνο και να βελτιώσει τη λειτουργικότητα. (orthoinfo.aaos.org)

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική επέμβαση μπορεί να προταθεί όταν:

Ο πόνος επιμένει παρά τη συντηρητική θεραπεία
Υπάρχει μεγάλη ή πλήρης ρήξη
Υπάρχει σημαντική αδυναμία
Η ρήξη προκλήθηκε από πρόσφατο τραυματισμό
Ο ασθενής είναι δραστήριος ή χρησιμοποιεί πολύ το χέρι στην εργασία ή στον αθλητισμό
Τα συμπτώματα διαρκούν για μήνες και περιορίζουν την καθημερινότητα

Η επέμβαση έχει ως στόχο την επανακαθήλωση του τένοντα στο βραχιόνιο οστό. Σήμερα, οι περισσότερες επεμβάσεις γίνονται αρθροσκοπικά, μέσω μικρών τομών και με τη χρήση ειδικής κάμερας και λεπτών εργαλείων. Σε πιο σύνθετες ρήξεις μπορεί να χρειαστεί ανοικτή ή μίνι-ανοικτή τεχνική. (orthoinfo.aaos.org)

Αποκατάσταση

Η αποκατάσταση μετά από ρήξη στροφικού πετάλου χρειάζεται χρόνο και συνέπεια.

Μετά από χειρουργική αποκατάσταση, συνήθως απαιτείται:

Χρήση νάρθηκα για μερικές εβδομάδες
Σταδιακή έναρξη φυσικοθεραπείας
Αρχικά παθητικές κινήσεις
Στη συνέχεια ενεργητικές κινήσεις και ενδυνάμωση

Η βελτίωση της λειτουργίας μπορεί να φανεί μέσα σε λίγους μήνες, όμως η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί 6 έως 12 μήνες ή και περισσότερο, ανάλογα με το μέγεθος της ρήξης και την ποιότητα των ιστών.

Πιθανές επιπλοκές

Χωρίς θεραπεία, μια ρήξη μπορεί να μεγαλώσει και να οδηγήσει σε:

Χρόνιο πόνο
Μόνιμη αδυναμία
Περιορισμό κινητικότητας
Δυσκολία στην καθημερινή χρήση του χεριού

Μετά από χειρουργείο, πιθανές επιπλοκές είναι σπάνιες, αλλά μπορεί να περιλαμβάνουν:

Δυσκαμψία
Λοίμωξη
Επαναρήξη του τένοντα
Παρατεταμένο πόνο
Καθυστερημένη αποκατάσταση

Ο κίνδυνος επαναρήξης είναι μεγαλύτερος σε μεγάλες ρήξεις, σε κακή ποιότητα τένοντα, σε καπνιστές και όταν δεν τηρείται σωστά το πρόγραμμα αποκατάστασης.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση είναι συνήθως καλή όταν η πάθηση διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί σωστά.

Πολλοί ασθενείς βελτιώνονται με συντηρητική θεραπεία. Όταν χρειάζεται χειρουργική αποκατάσταση, τα αποτελέσματα είναι συχνά πολύ καλά, ειδικά όταν ακολουθείται σωστά το πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.

Η ανάρρωση είναι σταδιακή και απαιτεί υπομονή, καθώς οι τένοντες χρειάζονται χρόνο για να επουλωθούν.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Επισκεφθείτε ειδικό εάν έχετε:

Πόνο στον ώμο που επιμένει
Πόνο που επιδεινώνεται τη νύχτα
Αδυναμία στην ανύψωση του χεριού
Δυσκολία σε καθημερινές κινήσεις
Ξαφνικό πόνο μετά από πτώση ή τραυματισμό
Αίσθημα ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε σωστά το χέρι σας

Σημαντικό

Η ρήξη του στροφικού πετάλου δεν έχει πάντα την ίδια βαρύτητα σε όλους τους ασθενείς. Μια μικρή εκφυλιστική ρήξη μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά, ενώ μια μεγάλη ή οξεία ρήξη μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αποκατάσταση. Η σωστή αξιολόγηση από ειδικό είναι καθοριστική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rotator-cuff-injury/symptoms-causes/syc-20350225