Η πτερυγοειδής ωμοπλάτη είναι μια κατάσταση κατά την οποία η ωμοπλάτη προεξέχει από την πλάτη αντί να παραμένει επίπεδη πάνω στον θώρακα. Η εικόνα αυτή θυμίζει «φτερό», γι’ αυτό και ονομάζεται πτερυγοειδής.

Η ωμοπλάτη φυσιολογικά συνεργάζεται με τους μύες του ώμου και του θώρακα για να επιτρέπει ομαλή κίνηση του άνω άκρου. Όταν υπάρχει αδυναμία ή παράλυση σε συγκεκριμένους μύες, η ωμοπλάτη χάνει τη σταθερότητά της και προβάλλει προς τα έξω.

Η πάθηση μπορεί να επηρεάσει την κίνηση του ώμου, τη δύναμη του χεριού και την ικανότητα εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων.

Συμπτώματα

Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Εμφανή προεξοχή της ωμοπλάτης από την πλάτη
• Πόνο στον ώμο ή στην ωμοπλάτη
• Αδυναμία στο χέρι ή στον ώμο
• Δυσκολία στην ανύψωση του χεριού πάνω από το κεφάλι
• Περιορισμένο εύρος κίνησης
• Αίσθημα κόπωσης στον ώμο
• Κριγμό ή κροτάλισμα κατά την κίνηση
• Δυσκολία σε κινήσεις ώθησης ή έλξης

Σε αρκετές περιπτώσεις, η προεξοχή γίνεται πιο εμφανής όταν ο ασθενής σπρώχνει έναν τοίχο με τα χέρια.

Αίτια

Η πτερυγοειδής ωμοπλάτη προκαλείται κυρίως από βλάβη ή αδυναμία των μυών που σταθεροποιούν την ωμοπλάτη.

Οι συχνότερες αιτίες είναι:

• Βλάβη του μακρού θωρακικού νεύρου
• Αδυναμία ή παράλυση του πρόσθιου οδοντωτού μυός
• Βλάβη του παραπληρωματικού νεύρου
• Αδυναμία του τραπεζοειδούς μυός
• Βλάβη του ραχιαίου ωμοπλατιαίου νεύρου
• Αδυναμία των ρομβοειδών μυών

Η βλάβη μπορεί να προκύψει μετά από:

• Αθλητικό τραυματισμό
• Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση
• Εξάρθρημα ώμου
• Τροχαίο ατύχημα ή πτώση
• Χειρουργική επέμβαση στην περιοχή του θώρακα, του αυχένα ή του ώμου
• Παρατεταμένη πίεση από πολύ βαρύ σακίδιο

Παράγοντες κινδύνου

Αυξημένο κίνδυνο μπορεί να έχουν:

• Αθλητές που χρησιμοποιούν έντονα τους ώμους
• Άτομα με χειρωνακτική ή σωματικά απαιτητική εργασία
• Άτομα με κακή στάση σώματος
• Άτομα που κουβαλούν συχνά μεγάλο βάρος στους ώμους
• Ασθενείς μετά από επεμβάσεις στην περιοχή του θώρακα ή του ώμου

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση.

Ο γιατρός αξιολογεί:

• Τη θέση της ωμοπλάτης σε ηρεμία
• Την κίνηση του ώμου και του χεριού
• Τη μυϊκή δύναμη
• Την ύπαρξη πόνου ή δυσκαμψίας
• Τη συμμετρία μεταξύ των δύο ωμοπλατών

Μια συχνή δοκιμασία είναι η ώθηση στον τοίχο. Ο ασθενής σπρώχνει έναν τοίχο με τις παλάμες και, εάν υπάρχει πτερυγοειδής ωμοπλάτη, η ωμοπλάτη προεξέχει περισσότερο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν:

• Ακτινογραφία
• Μαγνητική τομογραφία
• Ηλεκτρομυογράφημα
• Μελέτη νευρικής αγωγιμότητας

Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον εντοπισμό της αιτίας και στον έλεγχο πιθανής νευρικής βλάβης.

Διαχείριση και Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων.

Συντηρητική θεραπεία

Στις περισσότερες περιπτώσεις η αντιμετώπιση είναι μη χειρουργική και περιλαμβάνει:

• Φυσικοθεραπεία
• Ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών της ωμοπλάτης
• Ασκήσεις βελτίωσης στάσης σώματος
• Διατάσεις
• Αποφυγή κινήσεων που επιδεινώνουν τον πόνο
• Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όταν χρειάζεται

Η φυσικοθεραπεία είναι βασικό κομμάτι της αποκατάστασης, καθώς βοηθά στη βελτίωση της σταθερότητας της ωμοπλάτης, της κινητικότητας του ώμου και της λειτουργικότητας του άνω άκρου.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται σπάνια και εξετάζεται όταν:

• Υπάρχει σοβαρή νευρική βλάβη
• Τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική θεραπεία
• Υπάρχει σημαντική απώλεια λειτουργικότητας
• Ο πόνος είναι έντονος και χρόνιος

Οι χειρουργικές επιλογές μπορεί να περιλαμβάνουν επεμβάσεις μεταφοράς μυών ή νεύρων, ανάλογα με την αιτία της πάθησης.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση εξαρτάται από το αίτιο της πτερυγοειδούς ωμοπλάτης.

Σε ήπιες περιπτώσεις ή όταν δεν υπάρχει σοβαρή νευρική βλάβη, η βελτίωση με φυσικοθεραπεία μπορεί να είναι σημαντική. Όταν υπάρχει νευρικός τραυματισμός, η αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες.

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία βοηθούν στην αποφυγή χρόνιου πόνου, δυσκαμψίας και λειτουργικού περιορισμού.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Επισκεφθείτε ειδικό εάν:

• Παρατηρήσετε ότι η μία ωμοπλάτη προεξέχει
• Έχετε πόνο στον ώμο ή στην πλάτη που επιμένει
• Δυσκολεύεστε να σηκώσετε το χέρι
• Νιώθετε αδυναμία στον ώμο
• Τα συμπτώματα εμφανίστηκαν μετά από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση

Σημαντικό

Η πτερυγοειδής ωμοπλάτη δεν είναι απλώς αισθητική διαφορά στη θέση της ωμοπλάτης. Μπορεί να σχετίζεται με μυϊκή ή νευρική βλάβη και να επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργία του ώμου. Η αξιολόγηση από ειδικό είναι σημαντική για να εντοπιστεί η αιτία και να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.

https://www.physio-pedia.com/Scapular_Winging

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/winged-scapula