Η ρήξη του Αχίλλειου τένοντα είναι ένας οξύς τραυματισμός κατά τον οποίο ο τένοντας σχίζεται μερικώς ή πλήρως. Ο Αχίλλειος τένοντας συνδέει τους μύες της γάμπας με το οστό της φτέρνας και είναι απαραίτητος για τη βάδιση, το τρέξιμο, το άλμα και την άνοδο στις μύτες των ποδιών.

Σε αντίθεση με την τενοντίτιδα, η οποία σχετίζεται συνήθως με σταδιακό ερεθισμό και υπερβολική χρήση, η ρήξη εμφανίζεται συνήθως αιφνίδια, μετά από έντονη διάταση ή απότομη φόρτιση του τένοντα.

Τύποι ρήξης

Η ρήξη του Αχίλλειου τένοντα μπορεί να είναι:

• Μερική ρήξη: ένα μέρος των ινών του τένοντα σχίζεται, αλλά ο τένοντας δεν διακόπτεται πλήρως
• Πλήρης ρήξη: ο τένοντας σχίζεται ολοκληρωτικά, με αποτέλεσμα σημαντική απώλεια δύναμης και λειτουργίας

Οι πλήρεις ρήξεις είναι πιο συχνές από τις μερικές και απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Συμπτώματα

Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Ξαφνικό, οξύ πόνο στο πίσω μέρος του αστραγάλου ή κοντά στη φτέρνα
• Αίσθηση ή ήχο «κρότου» τη στιγμή του τραυματισμού
• Αίσθηση σαν να σας χτύπησε κάποιος από πίσω στο πόδι
• Πρήξιμο και μώλωπες στην περιοχή
• Δυσκολία στη βάδιση
• Αδυναμία να σταθείτε στις μύτες του τραυματισμένου ποδιού
• Ευαισθησία στο σημείο της ρήξης

Αιτίες

Η ρήξη προκαλείται όταν ο Αχίλλειος τένοντας δεχθεί απότομη δύναμη ή διάταση μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να αντέξει.

Συχνές αιτίες είναι:

• Απότομη εκκίνηση ή σταμάτημα κατά την άθληση
• Άλμα ή προσγείωση με έντονη φόρτιση
• Γρήγορη αλλαγή κατεύθυνσης
• Πτώση ή παραπάτημα
• Λάθος πάτημα σε σκαλοπάτι ή ανώμαλο έδαφος

Συχνά παρατηρείται σε αθλήματα με απότομες εκκινήσεις και αλλαγές κατεύθυνσης, όπως ποδόσφαιρο, μπάσκετ, τένις και squash.

Παράγοντες κινδύνου

Ο κίνδυνος ρήξης αυξάνεται σε περιπτώσεις όπου ο τένοντας έχει ήδη αποδυναμωθεί.

Παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν είναι:

• Προϋπάρχουσα τενοντίτιδα ή τενοντοπάθεια Αχίλλειου
• Ηλικία 30–40 ετών
• Έντονη αθλητική δραστηριότητα μετά από περίοδο αδράνειας
• Παχυσαρκία
• Σακχαρώδης διαβήτης ή φλεγμονώδη νοσήματα
• Χρήση ορισμένων φαρμάκων, όπως κορτικοστεροειδή ή συγκεκριμένα αντιβιοτικά
• Ανεπαρκής προθέρμανση ή μειωμένη ευλυγισία γάμπας

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση.

Ο γιατρός αξιολογεί:

• Την ικανότητα κίνησης του ποδιού και του αστραγάλου
• Την ύπαρξη κενού ή ελλείμματος στον τένοντα
• Τη δύναμη στην κάμψη του πέλματος
• Την ικανότητα βάδισης ή ανόδου στις μύτες

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν:

• Υπερηχογράφημα
• Μαγνητική τομογραφία

Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον καθορισμό της έκτασης της ρήξης και στον σχεδιασμό της θεραπείας.

Διαχείριση και Θεραπεία

Άμεση αντιμετώπιση

Μέχρι την ιατρική αξιολόγηση, μπορεί να εφαρμοστεί η μέθοδος RICE:

• Ξεκούραση και αποφυγή φόρτισης
• Παγοθεραπεία
• Συμπίεση
• Ανύψωση του ποδιού

Η ρήξη του Αχίλλειου τένοντα χρειάζεται πάντα ιατρική εκτίμηση, καθώς χωρίς σωστή αντιμετώπιση μπορεί να μην επουλωθεί σωστά.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιλεγεί μη χειρουργική θεραπεία, ιδιαίτερα σε λιγότερο δραστήριους ασθενείς ή σε μερικές ρήξεις.

Περιλαμβάνει:

• Ακινητοποίηση με νάρθηκα ή ειδική μπότα
• Θέση του ποδιού σε κάμψη ώστε να πλησιάσουν τα άκρα του τένοντα
• Σταδιακή αποκατάσταση με φυσικοθεραπεία

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αποκατάσταση προτείνεται συχνά σε νεότερα ή δραστήρια άτομα και σε πλήρεις ρήξεις.

Κατά την επέμβαση, τα άκρα του τένοντα συρράπτονται ώστε να επουλωθούν σωστά. Μετά το χειρουργείο απαιτείται ακινητοποίηση και οργανωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.

Αποκατάσταση και πρόγνωση

Η αποκατάσταση μετά από ρήξη Αχίλλειου τένοντα διαρκεί συνήθως αρκετούς μήνες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η πλήρης επούλωση απαιτεί περίπου 4–6 μήνες, ενώ η επιστροφή σε έντονη άθληση μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο.

Η φυσικοθεραπεία είναι απαραίτητη για:

• Ανάκτηση δύναμης
• Βελτίωση κινητικότητας
• Σταδιακή επάνοδο στη βάδιση και την άσκηση
• Μείωση κινδύνου νέας ρήξης

Με σωστή θεραπεία, οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Πρόληψη

Για τη μείωση του κινδύνου ρήξης:

• Κάνετε σωστή προθέρμανση πριν από την άσκηση
• Αυξάνετε σταδιακά την ένταση της προπόνησης
• Διατηρείτε καλή ευλυγισία στους μύες της γάμπας
• Φοράτε κατάλληλα υποδήματα
• Αποφεύγετε απότομη έντονη άσκηση μετά από περίοδο αδράνειας
• Αντιμετωπίζετε έγκαιρα συμπτώματα τενοντίτιδας Αχίλλειου

Σημαντικό

Η ρήξη του Αχίλλειου τένοντα είναι διαφορετική από την τενοντίτιδα και αποτελεί πιο σοβαρό, οξύ τραυματισμό. Εάν αισθανθείτε ξαφνικό κρότο, έντονο πόνο ή αδυναμία να σταθείτε στις μύτες του ποδιού, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases--conditions/achilles-tendon-rupture-tear/

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21703-achilles-tendon-rupture