Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στη φτέρνα. Πρόκειται για φλεγμονή της πελματιαίας απονεύρωσης, μιας ισχυρής ινώδους δομής που βρίσκεται στο κάτω μέρος του ποδιού και στηρίζει την καμάρα.

Η πελματιαία απονεύρωση εκτείνεται από τη φτέρνα μέχρι τα δάχτυλα και λειτουργεί σαν «αμορτισέρ», απορροφώντας τις δυνάμεις που ασκούνται στο πόδι κατά τη βάδιση και τη δραστηριότητα. Όταν καταπονείται υπερβολικά ή υφίσταται μικροτραυματισμούς, εμφανίζεται φλεγμονή, η οποία προκαλεί πόνο και δυσκαμψία.

Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα στο ένα πόδι, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τα δύο.

Πώς προκαλείται

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα εμφανίζεται όταν η πελματιαία απονεύρωση δέχεται επαναλαμβανόμενη καταπόνηση ή υπερβολική διάταση.

Συχνές αιτίες περιλαμβάνουν:

• Παρατεταμένη ορθοστασία
• Έντονη σωματική δραστηριότητα ή αθλητισμό
• Άσκηση σε σκληρές επιφάνειες
• Έλλειψη προθέρμανσης ή διατάσεων
• Ακατάλληλα υποδήματα χωρίς στήριξη
• Βάδιση ξυπόλητα για μεγάλο χρονικό διάστημα

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:

• Πλατυποδία ή υψηλή καμάρα
• Παχυσαρκία ή απότομη αύξηση βάρους
• Σφιγμένος αχίλλειος τένοντας

Συμπτώματα

Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Πόνο στη φτέρνα (συχνότερα στο κάτω μέρος)
• Πόνο στην καμάρα του ποδιού
• Δυσκαμψία, ιδιαίτερα το πρωί
• Πόνο στα πρώτα βήματα μετά από ξεκούραση
• Επιδείνωση του πόνου μετά από δραστηριότητα (όχι κατά τη διάρκειά της)

Ο πόνος συνήθως μειώνεται μετά από λίγα λεπτά βάδισης, αλλά μπορεί να επανεμφανιστεί αργότερα μέσα στην ημέρα.

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως σε κλινική εξέταση.

Ο γιατρός θα:

• Λάβει ιστορικό των συμπτωμάτων
• Εξετάσει το σημείο του πόνου
• Ελέγξει την ευαισθησία στην πελματιαία απονεύρωση

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτούνται εξετάσεις.
Απεικονιστικός έλεγχος (ακτινογραφία, υπέρηχος ή μαγνητική τομογραφία) μπορεί να ζητηθεί για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων.

Αντιμετώπιση

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα αντιμετωπίζεται συνήθως συντηρητικά, με πολύ καλά αποτελέσματα.

Συντηρητική θεραπεία

• Ξεκούραση και αποφυγή επιβαρυντικών δραστηριοτήτων
• Εφαρμογή πάγου για 10–15 λεπτά, 1–2 φορές ημερησίως
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) για τον πόνο
• Διατάσεις πελματιαίας απονεύρωσης και γαστροκνημίας
• Μασάζ στην περιοχή της καμάρας
• Χρήση υποστηρικτικών υποδημάτων
• Ορθωτικά πέλματα (έτοιμα ή εξατομικευμένα)

Σε πιο επίμονες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν:

• Φυσικοθεραπεία
• Ενέσεις κορτικοστεροειδών
• Θεραπεία με κρουστικά κύματα (shockwave / EPAT)
• PRP (πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια)

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται σπάνια και αφορά μόνο περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται σε συντηρητική αγωγή μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα.

Πόσο διαρκεί

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα βελτιώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες με σωστή αντιμετώπιση.

Ωστόσο, η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να χρειαστεί από μερικούς μήνες έως και έναν χρόνο, ανάλογα με τη βαρύτητα και τη συμμόρφωση στη θεραπεία.

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Επικοινωνήστε με ειδικό εάν:

• Ο πόνος επιμένει πάνω από 1–2 εβδομάδες
• Επιδεινώνεται παρά την ξεκούραση
• Δυσκολεύει την καθημερινή σας δραστηριότητα

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14709-plantar-fasciitis

https://orthoinfo.aaos.org/es/diseases--conditions/fascitis-plantar-y-protuberancias-oseas-plantar-fasciitis-and-bone-spurs/

https://www.nhs.uk/conditions/plantar-fasciitis/

Άκανθα Πτέρνας

Η άκανθα πτέρνας είναι μια οστέινη προεξοχή (οστεόφυτο) που σχηματίζεται στο κάτω μέρος της πτέρνας, στο σημείο όπου η πελματιαία απονεύρωση προσφύεται στο οστό. Πρόκειται για μια αντίδραση του οργανισμού σε χρόνια καταπόνηση και μηχανικό στρες στην περιοχή.

Πολλοί άνθρωποι έχουν άκανθα πτέρνας χωρίς να το γνωρίζουν, καθώς συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Συνήθως εντοπίζεται τυχαία σε ακτινογραφία που γίνεται για πόνο στη φτέρνα.

Πώς προκαλείται

Η άκανθα πτέρνας δεν εμφανίζεται ξαφνικά, αλλά αναπτύσσεται σταδιακά ως αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενης καταπόνησης.

Οι πιο συχνές αιτίες περιλαμβάνουν:

• Χρόνια επιβάρυνση της πελματιαίας απονεύρωσης
• Πελματιαία απονευρωσίτιδα
• Επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί στη φτέρνα
• Παρατεταμένη ορθοστασία ή βάδιση
• Ακατάλληλη μηχανική βάδισης

Η άκανθα αποτελεί ουσιαστικά μια προσαρμοστική αντίδραση του οστού σε αυξημένα φορτία και τάσεις.

Συμπτώματα

Η άκανθα πτέρνας από μόνη της δεν προκαλεί πάντα πόνο.

Όταν υπάρχουν συμπτώματα, αυτά συνήθως σχετίζονται με συνοδό φλεγμονή (κυρίως πελματιαία απονευρωσίτιδα) και περιλαμβάνουν:

• Πόνο στη φτέρνα, ιδιαίτερα στο κάτω μέρος
• Πόνο κατά τα πρώτα βήματα το πρωί
• Ενόχληση μετά από παρατεταμένη ορθοστασία ή δραστηριότητα
• Ευαισθησία στην πίεση της πτέρνας

Σημαντικό: στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πόνος δεν οφείλεται στην ίδια την άκανθα, αλλά στους μαλακούς ιστούς γύρω της.

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται σε:

• Κλινική εξέταση
• Λήψη ιστορικού

Η επιβεβαίωση γίνεται με:

• Ακτινογραφία, όπου φαίνεται η οστική προεξοχή

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις για τον αποκλεισμό άλλων αιτίων πόνου.

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία επικεντρώνεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και όχι στην αφαίρεση της άκανθας.

Συντηρητική θεραπεία

• Ξεκούραση και αποφόρτιση της φτέρνας
• Παγοθεραπεία
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ)
• Υποστηρικτικά υποδήματα
• Ορθωτικά πέλματα
• Διατάσεις πελματιαίας απονεύρωσης και γαστροκνημίας

Η αντιμετώπιση είναι παρόμοια με αυτή της πελματιαίας απονευρωσίτιδας, καθώς οι δύο καταστάσεις συνδέονται στενά.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αφαίρεση της άκανθας είναι σπάνια απαραίτητη και εφαρμόζεται μόνο σε επίμονες περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία.

Πόσο διαρκεί

Η άκανθα πτέρνας είναι μόνιμη οστική αλλαγή και δεν υποχωρεί από μόνη της.

Ωστόσο, τα συμπτώματα μπορούν να ελεγχθούν αποτελεσματικά με τη σωστή θεραπεία και τροποποίηση δραστηριοτήτων.

Πρόληψη

Μέτρα που μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ή επιδείνωσης:

• Χρήση κατάλληλων υποδημάτων με καλή στήριξη
• Αποφυγή βάδισης σε σκληρές επιφάνειες για μεγάλο διάστημα
• Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους
• Σταδιακή αύξηση της έντασης άσκησης
• Τακτικές διατάσεις

Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Επικοινωνήστε με ειδικό εάν:

• Ο πόνος στη φτέρνα επιμένει
• Δεν βελτιώνεται με απλά μέτρα
• Επηρεάζει την καθημερινή σας δραστηριότητα

Άκανθα πτέρνας vs Πελματιαία απονευρωσίτιδα

Συχνές ερωτήσεις

Τι προκαλεί τελικά τον πόνο στη φτέρνα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πόνος οφείλεται στην πελματιαία απονευρωσίτιδα και όχι στην άκανθα πτέρνας.

Συχνές ερωτήσεις

Τι προκαλεί τελικά τον πόνο στη φτέρνα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πόνος οφείλεται στην πελματιαία απονευρωσίτιδα και όχι στην άκανθα πτέρνας.

Μπορώ να έχω άκανθα χωρίς πόνο;

Ναι. Πολλοί άνθρωποι έχουν άκανθα πτέρνας χωρίς κανένα σύμπτωμα και το ανακαλύπτουν τυχαία σε ακτινογραφία.

Η άκανθα πτέρνας φεύγει;

Όχι. Η άκανθα είναι μόνιμη οστική αλλαγή. Ωστόσο, αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η ανακούφιση των συμπτωμάτων, η οποία επιτυγχάνεται χωρίς χειρουργείο στις περισσότερες περιπτώσεις.

Αν έχω πελματιαία απονευρωσίτιδα θα κάνω άκανθα;

Όχι απαραίτητα. Ωστόσο, η χρόνια καταπόνηση μπορεί με τον χρόνο να οδηγήσει σε σχηματισμό άκανθας.

Πώς αντιμετωπίζονται;

Και οι δύο καταστάσεις αντιμετωπίζονται με:

• Ξεκούραση
• Παγοθεραπεία
• Διατάσεις
• Κατάλληλα υποδήματα
• Ορθωτικά πέλματα

Σε πιο επίμονες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί φυσικοθεραπεία ή άλλες παρεμβάσεις.

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ:

Άκανθα πτέρνας και πελματιαία απονευρωσίτιδα: ποια είναι η διαφορά

Η άκανθα πτέρνας και η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι στενά συνδεδεμένες καταστάσεις, αλλά δεν αποτελούν την ίδια πάθηση.

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι φλεγμονή της πελματιαίας απονεύρωσης, η οποία προκαλεί πόνο στη φτέρνα, ιδιαίτερα στα πρώτα βήματα μετά από ξεκούραση. Ο πόνος συχνά μειώνεται με την κίνηση, αλλά μπορεί να επανεμφανιστεί μέσα στην ημέρα, ειδικά μετά από παρατεταμένη καθιστική θέση.

Αντίθετα, η άκανθα πτέρνας είναι μια οστική προεξοχή που σχηματίζεται στο οστό της φτέρνας. Αναπτύσσεται σταδιακά ως αποτέλεσμα χρόνιας καταπόνησης και συχνά σχετίζεται με την πελματιαία απονευρωσίτιδα.

Σε πολλές περιπτώσεις, η άκανθα δημιουργείται ως αντίδραση του οργανισμού στη συνεχή έλξη και φλεγμονή της πελματιαίας απονεύρωσης. Δηλαδή, η πελματιαία απονευρωσίτιδα μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό άκανθας με την πάροδο του χρόνου.

Σημαντικό είναι ότι:

• Η άκανθα πτέρνας δεν προκαλεί πάντα πόνο
• Ο πόνος στη φτέρνα οφείλεται συνήθως στην πελματιαία απονευρωσίτιδα και όχι στην ίδια την άκανθα
• Και οι δύο καταστάσεις αντιμετωπίζονται συνήθως με παρόμοια συντηρητική θεραπεία

Η σωστή διάγνωση είναι σημαντική, ώστε να καθοριστεί η κατάλληλη αντιμετώπιση και να μειωθεί ο πόνος αποτελεσματικά.

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21965-heel-spurs

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bone-spurs/symptoms-causes/syc-20370212